Magazijnbalg geplaatst

Op 4 en 5 maart 2019 waren bijzondere dagen voor de werkgroep van het restauratieproject. De magazijnbalg van het orgel is volledig hersteld teruggeplaatst. In de planvorming was reparatie van de lekkage op de hoeken opgenomen en dat zou in Genemuiden kunnen. Maar bij nader inzien bleek het verstandiger al het leer te vervangen. Dus is de balg afgevoerd naar Heerde om deze klus te klaren. De ruimte waar de magazijnbalg is opgesteld, is volledig geïsoleerd door gemeenteleden. Nu staat de magazijnbalg een kwartslag gedraaid, omdat na het isoleren van de ruimte de oorspronkelijke opstelling niet meer mogelijk was. Ook is er een nieuwe motor toegepast voor een perfecte en stille windvoorziening. Met deze klus is een start gemaakt met het weer opbouwen van het instrument. Binnenkort komen de windlades weer naar Genemuiden. D.V. 21 juni 2019 is de ingebruikname gepland.

Magazijnbalg tijdens installatie
nieuwe aansluitingen naar de windlades
nieuwe motor voor windvoorziening
oude motor wordt afgevoerd
Wordt na bijna 60 jaar trouwe dienst vervangen
Magazijnbalg gaat naar Reil Heerde
Magazijnbalg gaat naar Reil Heerde

VIDEO: Eerste week restauratie in beeld en geluid

Op zondagavond 26 augustus heeft het Zwier van Dijk orgel voor de laatste keer geklonken in de oude intonatie voordat de restauratie werd aangevangen. Maar voordat er werkelijk gerestaureerd kan worden werden er in de eerste week veel voorbereidingen getroffen.

Maandagmorgen 27 augustus werd er door enthousiaste gemeenteleden, onder leiding van een professional, een steiger gebouwd rondom het hoofdwerk en onder het rugwerk. Op Dinsdag is het hele rugwerk leeg gehaald en woensdag het hoofdwerk en het pedaal. Donderdag zijn de windlades verwijderd. Dit alles gebeurde door de plaatselijke organisten, gemeenteleden en onder de deskundige leiding van de mannen van orgelmakerij Reil.

Om een indruk te krijgen, hier bij een kort videoverslag: Het orgel dat u hierbij hoort is (natuurlijk) het Zwier van Dijkorgel en is gespeeld door Jan Rutger Voorhorst.

Sint Nicolaaskerk uit 1200 gevonden: Archeologen erg enthousiast

De Sint Nicolaaskerk waarin Genemuiden stadsrechten heeft gekregen in 1275 is gevonden. Dit als resultaat van het archeologisch onderzoek. De fundering die is gevonden bevindt zich aan de zijde van de toren.

Even na half 4 begint Klomp te glunderen. Ze zijn de hele dag al op zoek geweest naar resten van oud(ere) kerken. Na verder te hebben gegraven bij de sacristie en het knekelhuisje (het huisje waar de stoffelijke resten van mensen werden bewaard nadat het graf geruimd werd) werd opnieuw de tekening van de kerk voor 1882 ter hand genomen en zijn ze naast de ingang van de toren gaan graven. Een spannend moment, want als ze hier wat vonden zouden alle vermoedens tastbaar geworden zijn.

Om iets na half vier zegt Klomp: “We hebben hem! En er is geen discussie mogelijk: Deze kerk stamt uit de 13e eeuw”. Dat betekent dus dat in deze kerk de Stadsrechten aan Genemuiden zijn verleent door bisschop Jan van Nassau en ook dat alle vermoedens bevestigd zijn. De fundering die gevonden is. is de fundering van het acht-hoekige koor, zoals het ook op de tekening staat.

“Dat het te bewijzen valt dat de kerk uit 1200 komt is omdat het een bepaald steensoort is wat in die tijd werd gebruikt”, vertelt Klomp met de steen in zijn hand. “Er is dus geen discussie mogelijk dat deze kerk later is gebouwd”.

“We gaan als we hier klaar zijn de tekeningen op elkaar leggen en dan zal alles op zijn plek vallen”, aldus Klomp.

 

Nieuwe website online!

Afgelopen zaterdag (18-08-2018) is onze nieuwe website gelanceerd! Een website bomvol informatie over het Zwier van Dijk-orgel wat in de Sint Nicolaaskerk van Genemuiden staat. Het instrument, dat dit najaar gerestaureerd gaat worden door de firma Reil uit Heerde, is gebouwd door de Kamper horlogemaker Zwier van Dijk. Op deze site is een uitgebreide biografie te lezen over van Dijk. Ook wordt u op deze site op de hoogte gehouden van de vorderingen die worden gemaakt bij de orgelmaker, de komende her-intonatie en de plannen na de restauratie.

Volgende week zondag zal de laatste kerkdienst begeleid worden met het instrument en de maandag erop zal worden begonnen met de demontage. De kerkrentmeesters hebben adviseur Stef Tuinstra in de arm genomen. Tuinstra heeft een uitgebreid rapport geschreven en op basis daarvan zal de restauratie worden uitgevoerd.

Wilt u op de hoogte blijven? Vul dan het formulier rechts van dit bericht in. Vergeet ook niet de site onder de aandacht te brengen van familie, vrienden en bekenden en sociale media.

BLIJF OP DE HOOGTE!

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste vorderingen bij de orgelmaker? Wilt u als eerste de nieuwe foto’s en vlogs (video’s) zien? Meldt u dan aan rechts van deze site. Door uw naam en mailadres in te vullen sturen wij u een email zodra er nieuws online komt.

We proberen om wekelijks een verslag vanuit de orgelmakerij te plaatsen met de laatste vorderingen. Daarnaast zullen er vlogs opgenomen worden en dat beloofd erg mooi te worden. Meldt u dus snel aan en ontvang persoonlijk het laatste nieuws als eerste!

VIDEO: Een organist doet meer dan alleen orgelspelen…

Bij temeratuurwisselingen treden er valse pijpen op in het orgel. Dit komt doordat de pijpen met de temperatuur meebewegen op een aantal pijpen (tongwerken) na. Deze worden dan bijgestemd. Vandaag is Jan Rutger Voorhorst het orgel ingekropen (letterlijk) om de 3 belangrijkste tongwerken bij te stemmen.

 

Eerste orgelpijpen zijn schoongemaakt door Reil

Afgelopen maand heeft orgelbouwer Reil in voorbereiding op de komende restauratie van het Zwier van Dijkorgel een aantal, niet sprekende, frontpijpen uit het rugwerk gehaald om de pijpen te onderzoeken en schoon te maken. Dit gebeurde in de werkplaats in Heerde. 

Na het schoonmaken en oppoetsen van de orgelpijpen is er een verschil in de positieve zin ontstaan met betrekking tot de glans van de pijpen. De pijpen zijn nu minder dof, vergeleken bij de rest van de pijpen.

Zwier van Dijk orgel Grote kerk Genemuiden wordt gerestaureerd

In het najaar van 2018 zal gestart worden met de restauratie van het Zwier van Dijk-orgel in de Hervormde Kerk te Genemuiden. Plannen daartoe zijn gemaakt door Stef Tuinstra en zullen worden uitgevoerd door Orgelmakerij Reil te Heerde.

Om de plannen completer en subsidiabel te maken, zijn er naast de restauratie nog een aantal elementen en acties aan toegevoegd, waaronder archeologisch onderzoek naar de grondlagen bij de kerk, restauratie van het authentieke meubilair in de consistorie van de kerk en het levend houden, borgen en verspreiden van de ‘Genemuider bovenstem’.
De provincie Overijssel en een aantal aan het orgel gerelateerde instanties hebben inmiddels subsidies toegezegd. Het resterend benodigde bedrag hoopt men te krijgen door nog te houden acties.

Zwier van Dijk te Kampen bouwde het orgel in 1885. Het was een voor die tijd bijzonder klassiek orgel met een Rugpositief en nog met spaanbalgen. Het soffiet onder het Rugpositief doet sterk denken aan dat van het Hinsz-orgel in de Bovenkerk te Kampen, waar Zwier van Dijk destijds organist was. Het orgel was gebouwd in de stijl van het vorige orgel van Albertus van Gruisen. Het had geen vrij pedaal.
In 1961 moest het orgel worden gerestaureerd en dat werd tamelijk ingrijpend gedaan. Het orgel kreeg een neobarokke klank en werd ook uitgebreid met een vrij pedaal. De firma Verschueren te Heythuysen voerde het werk uit. In 1987 was er weer grootonderhoud nodig. Dit werk werd verricht door de orgelmakers Kaat & Tijhuis te Kampen. Ook nu weer werd het orgel drastisch verbouwd. Zo werden onder andere het speel-en koppelmechaniek vervangen, evenals de windladen van het Pedaal en de blaasbalg. De al in 1961 in neobarokke sfeer bijgewerkte intonatie werd opnieuw gewijzigd.

De geplande restauratie omvat onder meer verbetering van de windvoorziening, met name herstel van de windlade van het Rugpositief. De dispositie blijft ongewijzigd. Alleen zullen er in het kader van een herintonatie de nodige mensuuraanpassingen worden gedaan en worden mogelijk enkele registers geheel vervangen worden. De bestaande beschildering van het orgel blijft ook, maar wordt grondig hersteld en opgewerkt. Dat geldt ook voor de frontpijpen die nu erg dof en donker zijn.

Dispositie Zwier van Dijk-orgel, Hervormde Kerk te Genemuiden:

Hoofdwerk Rugpositief Pedaal
Bourdon 16′ Prestant 8′ Subbas 16′ **
Violon 16′ disc. Holpijp 8′ Prestant 8’*
Prestant 8′ Gamba 8′ Octaaf 4′ *
Roerfluit 8′ Prestant 4′ Ruischpijp III *
Octaaf 4′ Roerfluit 4′ Bazuin 16′ *
Fluit 4′ Woudfluit 2′ * Schalmei 4′ *
Quint 3′ Sesquialter II af a0
Octaaf 2′ Scherp III *
Cornet IV disc. Dulciaan 8′ **
Mixtuur III-V
Cimbel III *
Trompet 8′ bas/disc.
Tremulant RP
Manuaalkoppel
Koppel Pedaal-HW
Koppel Pedaal-RP
Manuaalomvang: C-f3
Pedaalomvang: C-d1
*     =  1961, firma L. Verschueren
**   =  1987, firma Kaat & Tijhuis